Esperantaj novaĵoj — 20.10.2026 | اخبار اسپرانتو
Samyar Modabber · · 9 دقیقه مطالعه
1. Kolombia Kongreso de Esperanto gastigos universitatan kolokvon
La 28-a Kolombia Kongreso de Esperanto okazos la 13-an kaj 14-an de novembro 2026 en Bogoto. Samtempe okazos la unua Internacia Kolokvo pri Interlingvistiko kaj Esperantologio. La aranĝo okazos en la nacia sidejo de la universitato UNAD, sed oni povas partopreni ankaŭ rete. Ĝin organizas Kolombia Esperanto-Ligo kune kun la universitato kaj ĝia esplorgrupo VIRTUALEX. La prezidanto de UEA, Fernando Maia Jr., venos persone el Brazilo. La ĉefaj prelegantoj estos Ilona Koutny kaj Iván Deance el Meksiko. La celo estas krei daŭran esploradon pri interlingvistiko en Kolombio. La partopreno estas senpaga, sed en la salono estas nur 60 lokoj, kaj per Zoom povas sekvi ĝis 600 homoj.
1. کنگرهٔ اسپرانتوی کلمبیا میزبان یک همایش دانشگاهی خواهد بود
بیست‌وهشتمین کنگرهٔ اسپرانتوی کلمبیا در روزهای ۱۳ و ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ در بوگوتا برگزار می‌شود. هم‌زمان با آن، نخستین همایش بین‌المللی زبان‌شناسی میان‌زبانی و اسپرانتوشناسی نیز برگزار خواهد شد. این رویداد در مقر ملی دانشگاه UNAD برگزار می‌شود، اما شرکت به‌صورت آنلاین هم امکان‌پذیر است. برگزارکنندهٔ آن انجمن اسپرانتوی کلمبیا به همراه این دانشگاه و گروه پژوهشی VIRTUALEX آن است. فرناندو مایا جونیور، رئیس انجمن جهانی اسپرانتو (UEA)، شخصاً از برزیل به این همایش می‌آید. سخنرانان اصلی ایلونا کوتنی و ایوان دیانس از مکزیک خواهند بود. هدف، ایجاد پژوهشی پایدار دربارهٔ زبان‌شناسی میان‌زبانی در کلمبیاست. شرکت در این رویداد رایگان است، اما سالن تنها ۶۰ جا دارد و از طریق زوم تا ۶۰۰ نفر می‌توانند آن را دنبال کنند.
واژگان کلیدی:
gastigos — gas-TI-gos — میزبانی خواهد کرد — فعل (زمان آینده) — gast-ig-os = gast (مهمان) + ig (سبب‌ساز) + os (آینده)
kolokvo — ko-LOK-vo — همایش علمی تخصصی — اسم
interlingvistiko — in-ter-lin-gvi-STI-ko — زبان‌شناسی میان‌زبانی — اسم — inter-lingvistik-o = inter (میان) + lingvistik (زبان‌شناسی) + o (اسم)
esperantologio — es-pe-ran-to-lo-GI-o — اسپرانتوشناسی — اسم — esperant-o-logi-o = Esperant + o + logi (شناسی) + o (اسم)
sidejo — si-DE-jo — مقر، دفتر مرکزی — اسم — sid-ej-o = sid (نشستن) + ej (مکان) + o (اسم)
rete — RE-te — به‌صورت آنلاین — قید — ret-e = ret (شبکه) + e (قید)
esplorgrupo — es-plor-GRU-po — گروه پژوهشی — اسم — esplor-grup-o = esplor (پژوهش) + grup (گروه) + o (اسم)
prelegantoj — pre-le-GAN-toj — سخنرانان — اسم (جمع) — preleg-ant-o-j = preleg (سخنرانی کردن) + ant (کننده) + o (اسم) + j (جمع)
daŭran — DAŬ-ran — پایدار، ماندگار — صفت (مفعولی) — daŭr-a-n = daŭr (ادامه داشتن) + a (صفت) + n (مفعولی)
senpaga — sen-PA-ga — رایگان — صفت — sen-pag-a = sen (بدون) + pag (پرداخت) + a (صفت)
منبع:
https://sezonoj.ru/2026/10/gk-337/ (تاریخ: 19.10.2026)
2. TEJO serĉas junulojn por projekto pri podkastoj
La Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO) invitas junulojn al nova projekto pri podkastoj en Esperanto. La projekto nomiĝas „FREMDULO”, kaj ĝin financas la programo Erasmus+. Kune kun TEJO laboras kvin aliaj junularaj organizoj. La unua fazo okazos dum JES en Vilno, Litovio, de la 27-a de decembro 2026 ĝis la 3-a de januaro 2027. La dua fazo okazos meze de aŭgusto 2027 dum la IJK en Petzow, Germanio. La partoprenantoj lernos verki scenarojn, redakti podkaston kaj paroli antaŭ mikrofono. Por la unua fazo la organizantoj serĉas 38 junulojn. Pliaj informoj troviĝas en la retejo de TEJO.
2. سازمان جهانی جوانان اسپرانتیست برای پروژه‌ای دربارهٔ پادکست جوان جذب می‌کند
سازمان جهانی جوانان اسپرانتیست (TEJO) جوانان را به پروژه‌ای تازه دربارهٔ ساخت پادکست به زبان اسپرانتو دعوت می‌کند. نام این پروژه «FREMDULO» (به معنای «غریبه») است و هزینهٔ آن را برنامهٔ اراسموس‌پلاس تأمین می‌کند. پنج سازمان جوانان دیگر نیز در کنار TEJO در این پروژه همکاری می‌کنند. مرحلهٔ نخست در جریان گردهمایی JES در ویلنیوس لیتوانی، از ۲۷ دسامبر ۲۰۲۶ تا ۳ ژانویهٔ ۲۰۲۷ برگزار می‌شود. مرحلهٔ دوم در میانهٔ اوت ۲۰۲۷ و هم‌زمان با کنگرهٔ بین‌المللی جوانان (IJK) در پتسوف آلمان خواهد بود. شرکت‌کنندگان نوشتن متن برنامه، ویرایش پادکست و صحبت پشت میکروفون را یاد می‌گیرند. برگزارکنندگان برای مرحلهٔ نخست به دنبال ۳۸ جوان هستند. اطلاعات بیشتر در وب‌سایت TEJO در دسترس است.
واژگان کلیدی:
junulara — ju-nu-LA-ra — مربوط به جوانان — صفت — jun-ul-ar-a = jun (جوان) + ul (شخص) + ar (مجموعه) + a (صفت)
financas — fi-NAN-cas — تأمین مالی می‌کند — فعل (زمان حال) — financ-as = financ (تأمین مالی) + as (حال)
fazo — FA-zo — مرحله — اسم
meze de — ME-ze de — در میانهٔ — قید + حرف اضافه — mez-e = mez (وسط) + e (قید)
partoprenantoj — par-to-pre-NAN-toj — شرکت‌کنندگان — اسم (جمع) — part-o-pren-ant-o-j = part (بخش) + o + pren (گرفتن) + ant (کننده) + o (اسم) + j (جمع)
scenarojn — sce-NA-rojn — متن‌های برنامه، سناریوها — اسم (جمع، مفعولی) — scenar-o-j-n = scenar + o (اسم) + j (جمع) + n (مفعولی)
redakti — re-DAK-ti — ویرایش کردن — فعل (مصدر)
organizantoj — or-ga-ni-ZAN-toj — برگزارکنندگان — اسم (جمع) — organiz-ant-o-j = organiz (سازمان‌دادن) + ant (کننده) + o + j (جمع)
troviĝas — tro-VI-ĝas — یافت می‌شود، قرار دارد — فعل — trov-iĝ-as = trov (یافتن) + iĝ (شدن) + as (حال)
retejo — re-TE-jo — وب‌سایت — اسم — ret-ej-o = ret (شبکه) + ej (مکان) + o (اسم)
منبع:
https://sezonoj.ru/2026/10/tejo-206/ (تاریخ: 17.10.2026)
3. Drona atako mortigis 80 homojn en Sudano
Dimanĉe vespere, la 18-an de oktobro, drona atako trafis la ĉirkaŭaĵon de bazaro en la ŝtato Okcidenta Kordofano, en Sudano. Laŭ raportoj, almenaŭ 80 homoj mortis. Ĝi estas unu el la plej mortigaj unuopaj atakoj ekde la komenco de la milito en aprilo 2023. La milito komenciĝis kiel lukto pri potenco inter la sudana armeo kaj la milicia grupo RSF (Fortoj de Rapida Subteno). La RSF kulpigis la armeon pri la atako. La tuta ŝtato Okcidenta Kordofano troviĝas sub la kontrolo de la RSF. Pro la milito, pli ol 13 milionoj da homoj devis forlasi siajn hejmojn. Ĉirkaŭ 33,7 milionoj da homoj, do pli ol du trionoj de la loĝantaro, bezonas helpon.
3. حملهٔ پهپادی در سودان ۸۰ نفر را کشت
عصر یکشنبه، ۱۸ اکتبر، یک حملهٔ پهپادی اطراف بازاری در ایالت کردفان غربی در سودان را هدف قرار داد. بر اساس گزارش‌ها دست‌کم ۸۰ نفر کشته شدند. این یکی از مرگبارترین حملات منفرد از آغاز جنگ در آوریل ۲۰۲۳ است. این جنگ به‌صورت کشمکشی بر سر قدرت میان ارتش سودان و گروه شبه‌نظامی نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) آغاز شد. RSF ارتش را مسئول این حمله دانست. کل ایالت کردفان غربی در کنترل RSF است. به دلیل جنگ، بیش از ۱۳ میلیون نفر مجبور به ترک خانه‌هایشان شده‌اند. حدود ۳۳٫۷ میلیون نفر، یعنی بیش از دو سوم جمعیت، به کمک نیاز دارند.
واژگان کلیدی:
drona — DRO-na — پهپادی — صفت — dron-a = dron (پهپاد) + a (صفت)
ĉirkaŭaĵo — ĉir-kaŭ-A-ĵo — اطراف، پیرامون — اسم — ĉirkaŭ-aĵ-o = ĉirkaŭ (اطراف) + aĵ (چیز/جا) + o (اسم)
mortigaj — mor-TI-gaj — مرگبار، کشنده — صفت (جمع) — mort-ig-a-j = mort (مرگ) + ig (سبب‌ساز) + a (صفت) + j (جمع)
unuopaj — u-nu-O-paj — منفرد، تکی — صفت (جمع) — unu-op-a-j = unu (یک) + op (تایی) + a (صفت) + j (جمع)
lukto — LUK-to — کشمکش، نبرد — اسم
milicia — mi-li-CI-a — شبه‌نظامی — صفت — milici-a = milici (شبه‌نظامی) + a (صفت)
kulpigis — kul-PI-gis — مقصر دانست — فعل (گذشته) — kulp-ig-is = kulp (تقصیر) + ig (سبب‌ساز) + is (گذشته)
forlasi — for-LA-si — ترک کردن — فعل (مصدر) — for-las-i = for (دور) + las (گذاشتن) + i (مصدر)
loĝantaro — lo-ĝan-TA-ro — جمعیت، ساکنان — اسم — loĝ-ant-ar-o = loĝ (سکونت) + ant (کننده) + ar (مجموعه) + o (اسم)
trionoj — tri-O-noj — یک‌سوم‌ها — اسم (جمع) — tri-on-o-j = tri (سه) + on (کسر) + o (اسم) + j (جمع)
منبع:
https://www.democracynow.org/2026/10/20/headlines/drone_strike_in_sudan_kills_80_people (تاریخ: 20.10.2026)
4. Protesto kontraŭ Meta antaŭ la brazila balotado
Lundon protestantoj kunvenis antaŭ la oficejoj de la firmao Meta en San-Paŭlo, Brazilo. Ili akuzas la firmaon pri enmiksiĝo en la prezidenta balotado. Laŭ la kritikantoj, Facebook, Instagram kaj WhatsApp malpliigas la atingon de la afiŝoj de prezidanto Lula da Silva kaj plifortigas tiujn de lia kontraŭulo Flávio Bolsonaro. La dua balotvico inter la du kandidatoj okazos dimanĉe, la 25-an de oktobro. La brazila balota tribunalo donis al Meta nur 24 horojn por pruvi, ke ĝi traktas ambaŭ kampanjojn egale, kiel postulas la leĝo. Unu el la parolantoj estis iama dungito de Meta, kiu kritikis la novan politikon de la firmao. Lastatempaj enketoj montras tre egalan konkurson inter la du kandidatoj.
4. اعتراض به متا پیش از انتخابات برزیل
روز دوشنبه معترضان مقابل دفاتر شرکت متا در سائوپائولوی برزیل گرد آمدند. آن‌ها این شرکت را به دخالت در انتخابات ریاست‌جمهوری متهم می‌کنند. به گفتهٔ منتقدان، فیسبوک، اینستاگرام و واتس‌اپ دامنهٔ دیده‌شدن پست‌های رئیس‌جمهور لولا دا سیلوا را کاهش می‌دهند و پست‌های رقیب او، فلاویو بولسونارو، را تقویت می‌کنند. دور دوم انتخابات میان این دو نامزد یکشنبه ۲۵ اکتبر برگزار می‌شود. دادگاه انتخاباتی برزیل تنها ۲۴ ساعت به متا مهلت داد تا ثابت کند، همان‌طور که قانون حکم می‌کند، با هر دو کارزار به‌طور برابر رفتار می‌کند. یکی از سخنرانان، کارمند سابق متا بود که از سیاست جدید این شرکت انتقاد کرد. نظرسنجی‌های اخیر رقابتی بسیار نزدیک میان دو نامزد را نشان می‌دهند.
واژگان کلیدی:
enmiksiĝo — en-mik-SI-ĝo — دخالت — اسم — en-miks-iĝ-o = en (در) + miks (آمیختن) + iĝ (شدن) + o (اسم)
balotado — ba-lo-TA-do — انتخابات، رأی‌گیری — اسم — balot-ad-o = balot (رأی دادن) + ad (عمل) + o (اسم)
malpliigas — mal-pli-I-gas — کاهش می‌دهد — فعل (حال) — mal-pli-ig-as = mal (ضد) + pli (بیشتر) + ig (سبب‌ساز) + as (حال)
atingo — a-TIN-go — دسترسی، میزان دیده‌شدن — اسم — ating-o = ating (رسیدن) + o (اسم)
afiŝoj — a-FI-ŝoj — پست‌ها، آگهی‌ها — اسم (جمع) — afiŝ-o-j = afiŝ (آگهی/پست) + o + j (جمع)
kontraŭulo — kon-traŭ-U-lo — رقیب، مخالف — اسم — kontraŭ-ul-o = kontraŭ (علیه) + ul (شخص) + o (اسم)
balotvico — ba-lot-VI-co — دور انتخابات — اسم — balot-vic-o = balot (رأی) + vic (نوبت) + o (اسم)
tribunalo — tri-bu-NA-lo — دادگاه — اسم
iama — i-A-ma — سابق، پیشین — صفت — iam-a = iam (زمانی) + a (صفت)
dungito — dun-GI-to — کارمند، استخدام‌شده — اسم — dung-it-o = dung (استخدام کردن) + it (مفعولِ گذشته) + o (اسم)
منبع:
https://www.democracynow.org/2026/10/20/headlines/brazilian_protesters_rally_outside_meta_offices_over_alleged_election_interference (تاریخ: 20.10.2026)
دیدگاه‌ها
دیدگاه بگذارید