Esperantaj novaĵoj — 21.10.2026 | اخبار اسپرانتو
Samyar Modabber · · 9 دقیقه مطالعه

1. Kolombia kongreso de Esperanto gastigos universitatan kolokvon
La 28-a Kolombia Kongreso de Esperanto okazos la 13-an kaj 14-an de novembro 2026 en Bogoto. Samtempe la urbo gastigos la unuan Internacian Kolokvon pri Interlingvistiko kaj Esperantologio. La eventojn organizas Kolombia Esperanto-Ligo kune kun la universitato UNAD, kaj oni povos partopreni ankaŭ rete per Zoom. La temo de la kolokvo estas «Al esploragendo por Kolombio», kaj la celo estas krei daŭran reton de esploristoj. Oni parolos hispane kaj Esperante pri interlingvistiko, pri lingvolernado per ciferecaj iloj kaj pri lingva justeco, ankaŭ por la indiĝenaj lingvoj. Ĉefaj prelegantoj estos Ilona Koutny kaj Iván Deance el Meksiko, kaj la prezidanto de UEA, Fernando Maia Jr., venos persone el Brazilo. La aliĝo estas senpaga, sed en la salono estas nur 60 lokoj.
۱. کنگرهٔ اسپرانتوی کلمبیا میزبان یک همایش علمی دانشگاهی خواهد بود
بیستوهشتمین کنگرهٔ اسپرانتوی کلمبیا در روزهای ۱۳ و ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ در بوگوتا برگزار میشود. همزمان، این شهر میزبان نخستین همایش بینالمللی زبانشناسی میانزبانی و اسپرانتوشناسی خواهد بود. این رویدادها را انجمن اسپرانتوی کلمبیا همراه با دانشگاه UNAD برگزار میکند و امکان شرکت آنلاین از طریق زوم نیز وجود دارد. موضوع همایش «بهسوی برنامهای پژوهشی برای کلمبیا» است و هدف آن ایجاد شبکهای پایدار از پژوهشگران است. گفتوگوها به زبانهای اسپانیایی و اسپرانتو و دربارهٔ زبانشناسی میانزبانی، یادگیری زبان با ابزارهای دیجیتال و عدالت زبانی، از جمله برای زبانهای بومی، خواهد بود. سخنرانان اصلی ایلونا کوتنی و ایوان دئانس از مکزیک هستند و رئیس انجمن جهانی اسپرانتو (UEA)، فرناندو مایا جونیور، شخصاً از برزیل خواهد آمد. ثبتنام رایگان است، اما سالن تنها ۶۰ جا دارد.
واژگان کلیدی:
kolokvo — ko-LOK-vo — همایش علمی، نشست گفتوگو — اسم
gastigos — gas-TI-gos — میزبانی خواهد کرد — فعل (آینده) — gast-ig-os = gast (مهمان) + ig (وادار کردن، ساختن) + os (زمان آینده)
samtempe — sam-TEM-pe — همزمان — قید — sam-temp-e = sam (هم، یکسان) + temp (زمان) + e (قید)
esploristoj — es-plo-RIS-toj — پژوهشگران — اسم (جمع) — esplor-ist-o-j = esplor (پژوهش) + ist (اهل حرفه) + o (اسم) + j (جمع)
daŭran — DAŬ-ran — پایدار، ماندگار (حالت مفعولی) — صفت — daŭr-a-n = daŭr (دوام) + a (صفت) + n (مفعولی)
ciferecaj — ci-fe-RE-caj — دیجیتال — صفت (جمع) — cifer-ec-a-j = cifer (رقم) + ec (ویژگی) + a (صفت) + j (جمع)
justeco — jus-TE-co — عدالت — اسم — just-ec-o = just (عادل) + ec (ویژگی) + o (اسم)
indiĝenaj — in-di-ĜE-naj — بومی — صفت (جمع)
prelegantoj — pre-le-GAN-toj — سخنرانان — اسم (جمع) — preleg-ant-o-j = preleg (سخنرانی کردن) + ant (کننده) + o (اسم) + j (جمع)
aliĝo — a-LI-ĝo — ثبتنام، پیوستن — اسم — al-iĝ-o = al (به) + iĝ (شدن) + o (اسم)
senpaga — sen-PA-ga — رایگان — صفت — sen-pag-a = sen (بدون) + pag (پرداخت) + a (صفت)
منبع:
https://sezonoj.ru/2026/10/gk-337/ (تاریخ: 19.10.2026)
2. Alberto voĉdonis por resti en Kanado
La 19-an de oktobro la loĝantoj de la kanada provinco Alberto voĉdonis en referendumo pri sia estonteco. Laŭ neoficialaj rezultoj, ĉirkaŭ 77 procentoj subtenis restadon en Kanado. La referendumo ne estis rekta decido pri sendependeco, sed venko de la separistoj povus konduki al dua, deviga voĉdono. La ĉefministro Mark Carney, kiu kreskis en Alberto, diris, ke «albertanoj elektis Kanadon». Ankaŭ la provinca ĉefministro Danielle Smith kontraŭas sendependecon, sed ŝi aranĝis la voĉdonon sub premo de separistoj en sia propra partio. Multaj albertanoj longe estas malkontentaj pri la politiko de Otavo, precipe pri nafto. La gvidantoj de la separisma movado tamen diras, ke ili daŭrigos sian batalon.
۲. آلبرتا به ماندن در کانادا رأی داد
در ۱۹ اکتبر، ساکنان استان آلبرتا در کانادا در همهپرسیای دربارهٔ آیندهٔ خود رأی دادند. بر پایهٔ نتایج غیررسمی، حدود ۷۷ درصد از ماندن در کانادا پشتیبانی کردند. این همهپرسی تصمیم مستقیمی دربارهٔ استقلال نبود، اما پیروزی جداییطلبان میتوانست به رأیگیری دوم و الزامآوری بینجامد. نخستوزیر کانادا، مارک کارنی، که در آلبرتا بزرگ شده است، گفت: «آلبرتاییها کانادا را برگزیدند.» دانیل اسمیت، نخستوزیر استان، نیز با استقلال مخالف است، اما او این رأیگیری را زیر فشار جداییطلبانِ درون حزب خودش برگزار کرد. بسیاری از مردم آلبرتا از دیرباز از سیاستهای اتاوا، بهویژه در زمینهٔ نفت، ناراضیاند. با این حال، رهبران جنبش جداییطلب میگویند مبارزهٔ خود را ادامه خواهند داد.
واژگان کلیدی:
voĉdonis — voĉ-DO-nis — رأی داد — فعل (گذشته) — voĉ-don-is = voĉ (صدا) + don (دادن) + is (گذشته)
loĝantoj — lo-ĜAN-toj — ساکنان — اسم (جمع) — loĝ-ant-o-j = loĝ (سکونت داشتن) + ant (کننده) + o (اسم) + j (جمع)
neoficialaj — ne-o-fi-ci-A-laj — غیررسمی — صفت (جمع) — ne-oficial-a-j = ne (نه) + oficial (رسمی) + a (صفت) + j (جمع)
restadon — res-TA-don — ماندن (حالت مفعولی) — اسم — rest-ad-o-n = rest (ماندن) + ad (استمرار) + o (اسم) + n (مفعولی)
sendependeco — sen-de-pen-DE-co — استقلال — اسم — sen-depend-ec-o = sen (بدون) + depend (وابسته بودن) + ec (ویژگی) + o (اسم)
deviga — de-VI-ga — الزامآور — صفت — dev-ig-a = dev (باید) + ig (وادار کردن) + a (صفت)
premo — PRE-mo — فشار — اسم
malkontentaj — mal-kon-TEN-taj — ناراضی — صفت (جمع) — mal-kontent-a-j = mal (ضد) + kontent (راضی) + a (صفت) + j (جمع)
nafto — NAF-to — نفت — اسم
daŭrigos — daŭ-RI-gos — ادامه خواهند داد — فعل (آینده) — daŭr-ig-os = daŭr (دوام) + ig (وادار کردن) + os (آینده)
منبع:
https://www.euronews.com/2026/10/20/albertans-chose-canada-carney-hails-vote-to-reject-referendum (تاریخ: 20.10.2026)
3. Ŝtormo Adam kaŭzis mortigajn inundojn en Hispanio
La ŝtormo Adam kaŭzis gravajn inundojn en orienta Hispanio, kaj almenaŭ kvin homoj mortis. Plej multe suferis la regiono de Valencio, kie la Civila Gvardio evakuis pli ol 2100 homojn kaj savis preskaŭ 500. En la urbo Oliva falis ĉirkaŭ 600 litroj da pluvo po kvadrata metro en nur 24 horoj. Pluraj riveroj superbordiĝis, kaj multaj vojoj estis fermitaj. Pli ol 100 000 lernantoj ne iris al lernejo, ĉar la lecionoj estis nuligitaj. La aŭtoritatoj sendis avertojn al poŝtelefonoj kaj petis la homojn resti for de riveroj. Marde la ŝtormo malfortiĝis, sed la pluvego moviĝis al Katalunio kaj al la Balearoj.
۳. توفان «آدام» در اسپانیا سیلهای مرگبار به راه انداخت
توفان «آدام» در شرق اسپانیا سیلهای شدیدی به راه انداخت و دستکم پنج نفر جان باختند. منطقهٔ والنسیا بیشترین آسیب را دید؛ در آنجا گارد مدنی بیش از ۲۱۰۰ نفر را تخلیه کرد و نزدیک به ۵۰۰ نفر را نجات داد. در شهر اولیوا تنها در ۲۴ ساعت حدود ۶۰۰ لیتر باران در هر متر مربع بارید. چند رودخانه طغیان کردند و بسیاری از جادهها بسته شدند. بیش از ۱۰۰ هزار دانشآموز به مدرسه نرفتند، چون کلاسها لغو شده بود. مقامات به تلفنهای همراه هشدار فرستادند و از مردم خواستند از رودخانهها دور بمانند. روز سهشنبه توفان ضعیفتر شد، اما بارانهای سیلآسا به کاتالونیا و جزایر بالئاری رسید.
واژگان کلیدی:
mortigajn — mor-TI-gajn — مرگبار (جمع، مفعولی) — صفت — mort-ig-a-j-n = mort (مرگ) + ig (وادار کردن) + a (صفت) + j (جمع) + n (مفعولی)
inundojn — i-NUN-dojn — سیلها (حالت مفعولی) — اسم (جمع) — inund-o-j-n = inund (سیل) + o (اسم) + j (جمع) + n (مفعولی)
evakuis — e-va-KU-is — تخلیه کرد — فعل (گذشته) — evaku-is = evaku (تخلیه کردن) + is (گذشته)
kvadrata — kva-DRA-ta — مربع — صفت
superbordiĝis — su-per-bor-DI-ĝis — طغیان کرد (از کناره بیرون زد) — فعل (گذشته) — super-bord-iĝ-is = super (بالای) + bord (کناره) + iĝ (شدن) + is (گذشته)
lernantoj — ler-NAN-toj — دانشآموزان — اسم (جمع) — lern-ant-o-j = lern (یاد گرفتن) + ant (کننده) + o (اسم) + j (جمع)
nuligitaj — nu-li-GI-taj — لغوشده — صفت مفعولی (جمع) — nul-ig-it-a-j = nul (صفر) + ig (کردن) + it (مفعولی گذشته) + a (صفت) + j (جمع)
aŭtoritatoj — aŭ-to-ri-TA-toj — مقامات — اسم (جمع)
poŝtelefonoj — poŝ-te-le-FO-noj — تلفنهای همراه — اسم (جمع) — poŝ-telefon-o-j = poŝ (جیب) + telefon (تلفن) + o (اسم) + j (جمع)
malfortiĝis — mal-for-TI-ĝis — ضعیف شد — فعل (گذشته) — mal-fort-iĝ-is = mal (ضد) + fort (قوی) + iĝ (شدن) + is (گذشته)
pluvego — plu-VE-go — باران سیلآسا — اسم — pluv-eg-o = pluv (باران) + eg (بزرگنما) + o (اسم)
منبع:
https://www.euronews.com/2026/10/20/at-least-five-killed-and-thousands-evacuated-as-storm-adam-batters-eastern-spain (تاریخ: 20.10.2026)
4. Eŭropa Parlamento aprobis komunan formularon por repagoj al vojaĝantoj
La Eŭropa Parlamento aprobis norman formularon, per kiu vojaĝantoj povos pli facile postuli repagon. La formularo validos por ĉiuj transportiloj: aviadiloj, trajnoj, busoj kaj ŝipoj. La Eŭropa Komisiono publikigos ĝin en sia retejo en ĉiuj lingvoj de EU. Se vojaĝo estas nuligita aŭ ĝenita, la pasaĝero devas ricevi la tutan monon ene de 14 tagoj. La novaj reguloj validas ankaŭ por vojaĝagentejoj kaj retaj platformoj por rezervado; se ili ne pagas ĝustatempe, la aviadkompanio devas pagi. Krome, homo kun handikapo rajtos flugi kun senpaga akompananto, kiam tio estas necesa. La deputitoj voĉdonis kun granda plimulto: 652 por, 2 kontraŭ kaj 8 sindetenoj.
۴. پارلمان اروپا فرم یکسانی برای بازپرداخت هزینهٔ سفر به مسافران تصویب کرد
پارلمان اروپا فرمی استاندارد تصویب کرد که با آن مسافران میتوانند آسانتر درخواست بازپرداخت کنند. این فرم برای همهٔ وسایل حملونقل، یعنی هواپیما، قطار، اتوبوس و کشتی، معتبر خواهد بود. کمیسیون اروپا آن را در وبسایت خود به همهٔ زبانهای اتحادیهٔ اروپا منتشر میکند. اگر سفری لغو شود یا دچار اختلال شود، مسافر باید ظرف ۱۴ روز تمام پولش را دریافت کند. قوانین جدید شامل آژانسهای مسافرتی و سکوهای اینترنتی رزرو نیز میشود؛ اگر آنها بهموقع پرداخت نکنند، شرکت هواپیمایی باید بپردازد. افزون بر این، فرد دارای معلولیت در صورت نیاز حق دارد با یک همراهِ رایگان پرواز کند. نمایندگان با اکثریتی بزرگ رأی دادند: ۶۵۲ موافق، ۲ مخالف و ۸ ممتنع.
واژگان کلیدی:
aprobis — a-PRO-bis — تصویب کرد — فعل (گذشته) — aprob-is = aprob (تصویب کردن) + is (گذشته)
formularon — for-mu-LA-ron — فرم (حالت مفعولی) — اسم — formular-o-n = formular (فرم) + o (اسم) + n (مفعولی)
repagon — re-PA-gon — بازپرداخت (حالت مفعولی) — اسم — re-pag-o-n = re (باز) + pag (پرداخت) + o (اسم) + n (مفعولی)
vojaĝantoj — vo-ja-ĜAN-toj — مسافران — اسم (جمع) — vojaĝ-ant-o-j = vojaĝ (سفر کردن) + ant (کننده) + o (اسم) + j (جمع)
transportiloj — trans-por-TI-loj — وسایل حملونقل — اسم (جمع) — transport-il-o-j = transport (حمل کردن) + il (ابزار) + o (اسم) + j (جمع)
ĝustatempe — ĝus-ta-TEM-pe — بهموقع — قید — ĝust-a-temp-e = ĝust (درست) + a (پیوند) + temp (زمان) + e (قید)
handikapo — han-di-KA-po — معلولیت — اسم
akompananto — a-kom-pa-NAN-to — همراه — اسم — akompan-ant-o = akompan (همراهی کردن) + ant (کننده) + o (اسم)
plimulto — pli-MUL-to — اکثریت — اسم — pli-mult-o = pli (بیشتر) + mult (بسیار) + o (اسم)
sindetenoj — sin-de-TE-noj — رأیهای ممتنع — اسم (جمع) — sin-de-ten-o-j = sin (خود) + de (از) + ten (نگه داشتن) + o (اسم) + j (جمع)
منبع:
https://www.euronews.com/2026/10/20/eu-parliament-approves-standard-form-for-claiming-refunds-on-disrupted-travel (تاریخ: 20.10.2026)
دیدگاهها
دیدگاه بگذارید